Terug naar blog
Communicatie

Autisme en gevoelens: waarom kan ik moeilijk uitleggen wat ik voel?

Door Lieve Bunkens

Een jonge vrouw zit rustig in de natuur, omringd door kleurrijke symbolen van verschillende emoties en vraagtekens. De afbeelding verbeeldt hoe mensen met autisme soms moeite hebben om hun gevoelens te herkennen en te benoemen (alexithymie).

“Wat voel je op dit moment?”

Voor veel mensen lijkt dit een eenvoudige vraag. Maar wanneer je autisme hebt, kan het verrassend moeilijk zijn om hierop te antwoorden.

Misschien voel je dat er iets aan de hand is, maar kun je niet precies zeggen wat. Of misschien besef je pas uren later dat je eigenlijk boos, verdrietig of overprikkeld was.

Dat betekent niet dat je geen emoties hebt. Integendeel, soms zijn die gevoelens juist bijzonder intens.

Maar waarom is het bij autisme soms zo moeilijk om te begrijpen en uit te leggen wat je voelt?

Waarom zijn gevoelens herkennen bij autisme soms moeilijk?

Bij mensen met een autismespectrumstoornis (ASS) verloopt de verwerking van informatie vaak anders. Dat kan ook invloed hebben op hoe je lichamelijke signalen en emoties waarneemt en interpreteert.

Er kunnen verschillende dingen meespelen.

1. Je voelt veel, maar weet niet wat het betekent

Je merkt bijvoorbeeld dat je hart sneller klopt, je buik gespannen aanvoelt of je plots heel moe wordt.

Maar wat vertelt je lichaam eigenlijk?

Ben je zenuwachtig? Boos? Verdrietig? Of heb je gewoon te veel prikkels moeten verwerken?

Het herkennen van die signalen en ze koppelen aan een bepaalde emotie is niet altijd vanzelfsprekend.

2. Je emoties komen soms pas later

Misschien maak je iets vervelends mee en reageer je op dat moment nauwelijks.

Pas wanneer je thuiskomt en tot rust komt, merk je hoeveel impact die situatie eigenlijk op je had.

Bij sommige mensen met autisme vraagt het verwerken van ervaringen en emoties meer tijd.

3. Overprikkeling maakt gevoelens herkennen moeilijker

Wanneer je hoofd al volop bezig is met het verwerken van geluiden, gesprekken, verwachtingen en andere prikkels, blijft er soms weinig ruimte over om stil te staan bij wat je voelt.

Je merkt vooral dat het te veel wordt, zonder precies te kunnen benoemen waarom.

Dat kan frustrerend zijn, zeker wanneer anderen verwachten dat je onmiddellijk uitlegt wat er aan de hand is.

Wat heeft alexithymie met autisme te maken?

De moeilijkheid om emoties te herkennen en te benoemen wordt soms alexithymie genoemd.

Alexithymie komt relatief vaak voor bij mensen met autisme, maar niet iedereen met ASS ervaart dit. Ook mensen zonder autisme kunnen alexithymie hebben.

Bij alexithymie en autisme gaat het dus niet om een gebrek aan gevoelens, maar om moeilijkheden om die gevoelens te herkennen, te begrijpen of onder woorden te brengen.

En dat verschil is belangrijk.

“Waarom zeg je niet gewoon wat er scheelt?”

Misschien heb je deze vraag al vaker gehoord.

Je partner merkt dat je stil bent. Een vriend vraagt waarom je afstandelijk reageert. Of iemand verwacht dat je uitlegt waarom je plots emotioneel wordt.

Maar hoe leg je iets uit wat je zelf nog niet begrijpt?

Voor mensen met autisme kan dit leiden tot misverstanden.

Je omgeving kan denken dat je niet wilt praten, terwijl je oprecht niet weet wat je moet zeggen.

Niet kunnen uitleggen wat je voelt, is niet hetzelfde als niet willen communiceren.

Soms heb je gewoon meer tijd, rust of ondersteuning nodig om te begrijpen wat er vanbinnen gebeurt.

Jezelf beter leren begrijpen

Wanneer je autisme hebt, kan het waardevol zijn om te ontdekken hoe jij emoties ervaart.

Misschien herken je gevoelens vooral via lichamelijke signalen. Misschien heb je tijd nodig om gebeurtenissen te verwerken. Of misschien merk je emoties pas op wanneer ze heel intens worden.

Er is geen juiste of verkeerde manier om gevoelens te ervaren.

Het belangrijkste is dat je inzicht krijgt in jouw eigen manier van voelen en verwerken.

Hoe kan een auticoach je helpen?

Herken je jezelf in dit verhaal? Vind je het moeilijk om te begrijpen wat je voelt, je grenzen aan te geven of aan anderen uit te leggen wat er in je omgaat?

Bij ASSent Coaching kijken we samen naar hoe jouw autisme een rol speelt in het herkennen, verwerken en communiceren van emoties.

Als auticoach help ik je om meer inzicht te krijgen in jouw persoonlijke ervaringen, zodat je jezelf beter leert begrijpen.

Want je hoeft niet altijd meteen te weten wat je voelt.

Soms begint jezelf begrijpen gewoon bij ontdekken wat er vanbinnen gebeurt.

Wil je hier graag samen bij stilstaan? Neem gerust contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.

Lieve Bunkens - Auticoach

Over Lieve Bunkens

Auticoach en psycho-educatrice bij ASSent Coaching. Met persoonlijke ervaring en professionele kennis help ik mensen met ASS om rust en inzicht te vinden.

Lees meer over mij →

Hulp nodig?

Neem contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.

Plan een kennismakingsgesprek