Waarom ben ik na sociale contacten zo moe? | Autisme en sociale vermoeidheid uitgelegd

Begrijpen waarom sociale interacties zoveel energie kunnen kosten bij autisme

Je hebt een fijne namiddag gehad. Je hebt gelachen, gepraat en misschien zelfs genoten van het gezelschap.

Maar zodra je thuiskomt, voel je het.

Je hoofd zit vol. Je lichaam voelt zwaar. Het liefst kruip je onder een dekentje en wil je even niemand meer zien of horen.

Herkenbaar?

Veel mensen met autisme vragen zich af:
“Waarom ben ik na sociale contacten zo moe?”

Het antwoord is gelukkig niet dat je ongezellig bent of sociale contacten niet leuk vindt. Integendeel. Je brein heeft simpelweg veel harder gewerkt dan voor anderen zichtbaar is.

Sociale contacten zijn veel meer dan alleen praten

Wanneer je een gesprek voert, gebeurt er in je brein ontzettend veel tegelijk.

Je probeert:

• te luisteren naar wat iemand zegt;
• de juiste woorden te vinden;
• gezichtsuitdrukkingen te interpreteren;
• lichaamstaal te begrijpen;
• oogcontact te houden;
• te bedenken wanneer jij iets kan zeggen;
• achtergrondgeluiden te filteren;
• in te schatten wat iemand bedoelt;
• rekening te houden met sociale regels.

Voor veel mensen verloopt dit grotendeels automatisch.

Bij autisme kost dit vaak veel meer bewuste verwerking. Je brein staat voortdurend “aan”.

Je sociale batterij loopt sneller leeg

Ik vergelijk het vaak met een smartphone.

De ene telefoon gaat twee dagen mee op één batterij.

De andere moet al na enkele uren opnieuw opgeladen worden.

Dat zegt niets over de kwaliteit van de telefoon.

Alleen dat hij meer energie verbruikt.

Zo werkt het ook bij mensen met autisme.

Sociale contacten vragen simpelweg meer energie. Zelfs wanneer je het leuk hebt.

Camoufleren kost nóg meer energie

Veel volwassenen met autisme hebben geleerd zich voortdurend aan te passen.

Ze lachen op het juiste moment.

Ze verbergen hun onzekerheid.

Ze proberen “normaal” over te komen.

Ze letten voortdurend op hoe ze overkomen.

Dat noemen we camoufleren of maskeren.

Van buiten lijkt alles vanzelf te gaan.

Van binnen draait het brein overuren.

Vaak merk je pas thuis hoeveel energie dat eigenlijk gekost heeft.

Moe zijn betekent niet dat je sociaal contact moet vermijden

Dit is een belangrijk misverstand.

Moe worden na sociale contacten betekent niet dat je geen mensen graag ziet.

Of dat je asociaal bent.

Of dat je iets verkeerd doet.

Het betekent dat jouw zenuwstelsel meer verwerkingstijd nodig heeft.

Net zoals een intensieve sporttraining herstel vraagt, heeft jouw brein na sociale inspanning tijd nodig om weer op te laden.

Hoe kan je beter omgaan met die vermoeidheid?

Je hoeft sociale contacten niet volledig uit de weg te gaan.

Wel helpt het om bewuster met je energie om te gaan.

Denk bijvoorbeeld aan:

• Plan na een sociale activiteit bewust een rustmoment.
• Durf een afspraak wat korter te houden.
• Kies voor kleinere groepen als grote gezelschappen je uitputten.
• Geef jezelf toestemming om eens een uitnodiging af te slaan.
• Zoek mensen waarbij je helemaal jezelf mag zijn en minder hoeft te maskeren.

Rust nemen is geen beloning.

Het is onderhoud van je zenuwstelsel.

Wees mild voor jezelf

Veel mensen met autisme voelen zich schuldig wanneer ze na een gezellig bezoek moeten uitrusten.

Maar eigenlijk vertelt je lichaam iets heel belangrijks.

Niet dat je zwak bent.

Niet dat je ongezellig bent.

Wel dat je brein hard gewerkt heeft.

Hoe beter je begrijpt hoe jouw energie werkt, hoe beter je keuzes kan maken die bij jou passen.

En precies daar begint vaak meer rust.

Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken

Iedereen met autisme heeft een andere energiebalans.

Tijdens een coachingstraject kijken we samen naar jouw persoonlijke energievreters, energiegevers en herstelmomenten. Niet om minder sociaal te worden, maar om sociale contacten te kunnen beleven zonder telkens volledig uitgeput te raken.

Want wanneer je begrijpt hoe jouw brein werkt, kan je er ook veel vriendelijker mee omgaan.